"წირვის შემდეგ მღვდელმა მრევლს უთხრა: - შემდეგ კვირას სიცრუეზე ვისაუბრებთ. უფრო ადვილად რომ შეიმეცნოთ ჩემი ქადაგება, შინ მარკოზის სახარების მეჩვიდმეტე თავი წაიკითხეთ.

კვირის თავზე მან ქადაგების წინ განაცხადა:

- ვინც მეჩვიდმეტე თავი წაიკითხა, ხელი აწიოს.

თითქმის ყველამ აწია ხელი.

- სწორედ ამიტომ მინდოდა თქვენთან სიცრუეზე მესაუბრა,- თქვა მღვდელმა -, მარკოზის სახარებაში მეჩვიდმეტე თავი საერთოდ არ არსებობს."

რა არის ტყუილი? რატომ ვიტყუებით? რა მოხდებოდა ტყუილის გარეშე? იქნებ ახლაც გვატყუებენ? - მოკლედ ყველგან ფიგურირებს სიტყვა "ტყუილი", თუმცა ის უბრალო სიტყვაზე მეტია, ის ძალიან მძიმე გადასატანია ბევრი ჩვენგანისთვის.

ზოგადად არც თუ ისე უჩვეულოა ტყუილის განცდა. სხვადასხვა გამოკვლევებმა ცხადყო, რომ ჩვეულებრივი პიროვნება ოც წუთიან საუბარში მინიმუმ რვა ტყუილს ამბობს, ხოლო ყოველი ტყუილის შემდეგ სავარაუდოდ იგი იყენებს რამდენიმე ახალ ტყუილს, რათა პირველი სიცრუის დაცვა შეძლოს. გამოდის ყოველ წამს ვიტყუებით, სისხლში გვაქვს გამჯდარი ეს მავნე თვისება და უმეტეს შემთხვევაში რეალურად ფარ-ხმალს ვყრით მის წინაშე. თქვენი აზრით, რამდენად თავისუფალი და ბედნიერი იქნებოდა სამყარო ტყუილის გარეშე? - მე ვფიქრობ, რომ ასეთ შემთხვევაში იმაზე ათჯერ მეტს ვისარგებლებდით, რამდენსაც "ვსარგებლობთ" სიცრუის თქმისას. რთული დასაჯერებელია, მაგრამ ერთი შეხედვით უნებლიე ტყუილმაც კი შეიძლება ძლიერი ადამიანი ფერფლად აქციოს.

არსებობს სამი სახის ტყუილი, მძიმე, მსუბუქი და დამღუპველი. ზოგჯერ კეთილშობილების განცდასაც მოაქვს ტყული, მაგრამ მისი მშობელი ბოროტებაა. ყოველივე სურვილი ვთქვათ სიცრუე, ჩვენი ბუნებიდან მოდის. ადამიანის სული სავსეა ათასგვარი უარყოფითი მიდრეკილებით, მათი აღმოფხვრა კი, პირველ რიგში, ჩვენი საზრუნავია, არავინ გაუგებს ჩვენზე უკეთ ჩვენს პიროვნებას.

სამწუხაროდ, ყოველ ნაბიჯზე ვხვდებით ათასი სახის ტყულის, შექმნილს ჩვენი და სხვა ადამიანების მიერ (ზოგჯერ მეჩვენება, რომ სიმართლეს არავინ აღარ ამბობს). ვხვდებით, რომ ვცრუობთ, მაგრამ არ შეგვიძლია ამ თვისების გარეშე და მაინც ამ მარტივ გზას ვირჩევთ რაიმე შემთხვევიდან თავის დასაღწევად. ერთ დღესაც ფორმალურად ვაცნობიერებთ, რომ აღარ გვურს ასეთი ცხოვრება და დროა გამოვფხიზლდეთ, მივდივართ მოძღვართან და მაინც იწყება ახალი ტყუილების წრე, ხან ნებით, ხან უნებლიეთ, თუმცა მაინც ვიტყუებით...

გამომგზავნი/ავტორი: თემურ იკოშვილი

რომელი ასაკია ყველაზე ოპტიმალური, რომ დავიწყოთ უხო ენის შესწავლა? ამ კითხვაზე მარტივი პასუხის გაცემა შეუძლებელია. 

ზოგიერთი ამ საკითხის მკვლევარი მიიჩნევს, რომ რაც უფრო ადრე დაიწყებ უცხო ენის შესწავლას, მით უფრო კარგია, რადგან უფრო მეტი დრო გაქვს დაუფლო ენას კარგად. თეორეტიკოს Lenneberg- ის ჰიპოთეზის თანახმად, ნებისმიერი ადამიანისთვის არსებობს ბიოლოგიურად განსაზღვრული კრიტიკული პერიოდი, როდესაც გონებას ძალიან სწრაფად შეუძლია ახალი თვისებების, მათ შორის, ენის შესწავლა.

კრიტიკული პერიოდი იწყება 2 წლიდან და მთავრდება პუბერტულ ასაკში, მეცნიერების თქმით, ვინც ახალი ენის შესწავლას დაიწყებს პუბერტულ ასაკამდე, უფრო დიდი შანსი აქვს დაეუფლონ ენას სრულყოფილად. აღსანიშნავია, რომ ზრდასრულები და მოზარდები უცხო ენის შესწავლისას ერთსა და იმავე განვითარების სტადიებს გადიან, თუმცა განსხვავება არის ნერვოლოგიურ ფაქტორში: ბავშვის ტვინი არის პლასტიური, ივითარებს რეფლექსს, რომელიც საშუალებას აძლევს გადაერთოს ერთი ენიდან მეორეზე ყოველგვარი დაბნეულობისა და აქცენტის გარეშე. 15 -17 წლის ასაკში ადამიანის ტვინის ნახავარსფეროები ასრულებენ ფუნქციების გაყოფას (ლატერალიზიაციას) რის შემდეგაც ადამიანებს უკვე უჭირთ შეიძინონ სრულყოფილი პრონანსი, თუმცა ზრდასრულები მოზარდებთან შედარებით, უფრო კარგად ითვისებენ გრამატიკულ წესებს და ლექსიკონს. 

Krashen’s Monitor Theory- ის თანახმად, არსებობს უცხო ენის შესწავლის ორი გზა: შეძენა და სწავლა. შეძენა ხდება მაშინ, როცა ბავშვი იზრდება ორ ან მეტ ენოვან ოჯახში და მშობლიურთან ერთად, არაფორმალურ გარემოში სწავლობს უცხო ენებს. რაც შეეხება სწავლას, ეს ხდება ფორმალურ გარემოში პედაგოგის ინსტრუქციით, ამ შემთხვევაში მოზარდს მოეთხოვება გარკვეული გონებრივი სიმწიფე, რათა კარგად აღიქვას გრამატიკული თუ ლინგვისტური პროცესები, აქედან გამოდინარე ევროპის ქვეყნების უმრავლესობში უცხო ენის შესწავლა 8 წლის ასაკიდან იწყება, დიდ ბრიტანეთში კი 7 წლიდან. ზოგადად უცხო ენის შესწავლის დაწყების საუკეთესო ასაკად 10-12 წელს მიიჩნევენ.

გამომგზავნი/ავტორი: rcs.ge - სასწავლო კვლევების ცენტრი

ავტორი: გივი კუპატაძე - ეკონომიკის მკვლევარ-ანალიტიკოსი

წესი პირველი: ჰომეროსის წესი
მოტანილი არგუმენტების თანმიმდევრობა მათ დამაჯერებლობაზე ახდენს გავლენას. უფრო დამაჯერებელია არგუმენტთა შემდეგი მიმდევრობა: ძლიერი - საშუალო - ერთი, ყველაზე ძლიერი.
ამ წესიდან გამოდის, რომ უკეთესია, თუ სუსტი არგუმენტებით საერთოდ არ ისარგებლებთ: გამოავლენთ რა მათ მზადების პროცესში, ნუ გამოიყენებთ მათ დასარწმუნებლად. ისინი ზიანს მოგიტანენ, და არა - სარგებელს.
სინამდვილეში მოსაუბრე მთელ ყურადღებას უთმობს თქვენს არგუმენტებში არსებულ სისუსტეებს. ამიტომ მთავარია, არ შეგეშალოთ: საქმის შედეგს განსაზღვრავს არა არგუმენტების სიმრავლე, არამედ - მათი საიმედოობა.
უნდა აღინიშნოს ერთი მნიშვნელოვანი გარემოებაც. ერთი და იგივე არგუმენტი სხვადასხვა ადამიანისათვის შეიძლება ძლიერიც იყოს და სუსტიც. ამიტომ არგუმენტის ძალა (სისუსტე) უნდა განისაზღვროს კონკრეტული მოსაუბრის თვალთახედვიდან.

წესი მეორე: სოკრატეს წესი
თქვენთვის მნიშვნელოვან საკითხზე დადებითი გადაწყვეტილების მისაღებად დასვით ის მესამე ადგილზე, ხოლო წინ წაუმძღვარეთ ორი მოკლე, მოსაუბრისათვის მარტივი საკითხი, რომელზედაც ის დაუბრკოლებლად გიპასუხებთ “ჰო”-ს.
2400 წელია ეს წესი არსებობს, იგი შემოწმებულია განათლებული ადამიანების ასობით თაობის მიერ. ის ცოცხლობს, რადგან - სწორია.
და მხოლოდ შედარებით ახლახან გაირკვა სიღრმისეული - ფიზიოლოგიური(!) - მიზეზები, რომლებიც ნათელს ჰფენენ მოცემული წესის ეფექტურობას.
დადგენილია, რომ როცა ადამიანი ამბობს ან ისმენს “არა”-ს, მის სისხლში ხვდება ნორადრენალინის ჰორმონები, რომელიც მას საბრძოლველად განაწყობს. და პირიქით, სიტყვა “კი” იწვევს “სიამოვნების ჰორმონების” (ენდორფინების) გამოყოფას.
“სიამოვნების ჰორმონების” ორი ულუფის მიღების შედეგად მოსაუბრე დუნდება, ხდება კეთილგანწყობილი; მას ფსიქოლოგიურად გაცილებით გაუადვილდება თქვას “კი”, ვიდრე - “არა”.
ენდორფინების ერთი ულუფა ყოველთვის არაა საკმარისი მოსაუბრის სულის ცუდი მდგომარეობის დასაძლევად, რომელშიც შესაძლებელია ის იმყოფებოდეს. გარდა ამისა, შეუძლებელია ადამიანის მყისიერად გადაწყობა ერთი განწყობიდან მეორეზე - მას უნდა მიეცეს მეტი დრო და მეტი “სიამოვნების ჰორმონი” ამ პროცესის უზრუნველსაყოფად.
წინასწარი საკითხები უნდა იყოს მოკლე, რათა არ მოხდეს მოსაუბრის გადაღლა, მისთვის ბევრი დროის წართმევა.


წესი მესამე: არგუმენტების დამაჯერებლობა მნიშვნელოვნადაა დამოკიდებული დამარწმუნებლის იმიჯსა და სტატუსზე
ერთია, როცა დამარწმუნებელი - ავტორიტეტული, პატივსაცემი ადამიანია, და მეორე, როცა - უმნიშვნელო, სერიოზულად არმისაღები პიროვნებაა.
მაღალი თანამდებობრივი ან სოციალური მდგომარეობა, მნიშვნელოვანი წარმატებები საქმიანობის რომელიმე სფეროში, წიგნიერება, გარშემომყოფთა მიერ დამსახურებების აღიარება, მაღალი პიროვნული თვისებები - ზრდიან ადამიანის სტატუსს, ხოლო მასთან ერთად - მისი არგუმენტების წონას. პატივსაცემი ადამიანის მხარდაჭერა ასევე ზრდის დამაჯერებლობას. (ფაქტიურად მესამე წესით სარგებლობს ის, ვინც თხოვს პატივცემულ ადამიანს “შეაწიოს სიტყვა” ვინმესთან; ან უთითებენ ყველასგან პატივცემული ადამიანის შეხედულებაზე, ციტირებენ მას საკუთარი მოსაზრებების დასამტკიცებლად).
იყენებენ რა მესამე წესს, წამლებზე, ბიოდანამატებზე და ჰიგიენის საშუალებებზე სარეკლამო რგოლების შემქმნელები იწვევენ ექიმებს, კოსმეტოლოგებს; სპორტული საქონლის რეკლამებისათვის - ცნობილ სპორტსმენებს და ა.შ.
მესამე წესის გამოყენებისას მხედველობაში უნდა ვიქონიოთ ზოგიერთი ფაქტი და გარემოება, რომლებიც ადასტურებენ სტატუსების აღქმების დამოკიდებულებას სიტუაციებზე.
მაგალითად, სადეპუტატო კორპუსის არჩევნების წინ ჩატარებული სოციოლოგიური გამოკითხვები აჩვენებს, რომ ამომრჩევლები უპირატესობას ანიჭებენ (სხვა თანაბარი პირობების შემთხვევაში) მამაკაცებს, და არა ქალბატონებს; საშუალო ასაკს, და არა ახალგაზრდულს ან ხანდაზმულს.
პირიქით, სასამართლო სხდომებზე განქორწინების საქმეებზე ქალბატონის სტატუსი მოსამართლეების მიერ მთლიანობაში აღიქმება უფრო მაღლა (ჩამოყალიბებული სტერეოტიპის შედეგად, რომ ისეთი ნაკლოვანებანი, როგორიცაა ლოთობა, ცემა, ღალატი, ეგოიზმი - მეტწილად ქმრებისთვისაა დამახასიათებელი).

წესი მეოთხე: ნუ დაამცირებთ სტატუსს
არათავაზიანობის ნებისმიერი გამოვლენა, მოსაუბრის უგულებელყოფა, ამცირებს მის სტატუსს და, როგორც წესი, იწვევს ნეგატიურ რეაქციას. რეკლამის ერთ-ერთ მეტრს ეკუთვნის სიტყვები: “ნუ იფიქრებთ, რომ რეკლამის მომხმარებელი თქვენზე ბრიყვია”.

წესი მეხუთე: ჩვენთვის სასიამოვნო მოსაუბრის არგუმენტებს ლმობიერად, ხოლო არასასიამოვნო მოსაუბრისას - წინასწარგანწყობილად ცუდად ვღებულობთ
ამ წესის მოქმედების მექანიზმი ისეთივეა, როგორც სოკრატეს წესისა: სასიამოვნო მოსაუბრე იწვევს “სიამოვნების ჰორმონების” გამომუშავებას, და ეწინააღმდეგება კონფრონტაციაში შესვლას. არასასიამოვნო - პირიქით. სასიამოვნო შთაბეჭდილება, როგორც ცნობილია, იქმნება მრავალი გარემოებით: გარეგნობით, თავაზიანი დამოკიდებულებით, წიგნიერი საუბრით, სასიამოვნო მანერებით.

წესი მეექვსე: დარწმუნება დაიწყეთ არა იმით, რაც გაშორებთ, არამედ იმით, რაშიც მოსაუბრე დაგეთანხმებათ

წესი მეშვიდე: გამოამჟღავნეთ ემპატია
ემპატია ჰქვია სხვა ადამიანის ემოციური მდგომარეობის წვდომის უნარს თანაგანცდის ფორმით.
ემპატია გვეხმარება მოსაუბრის უკეთ გაგებაში, მისი აზრების სვლათა წარმოდგენაში, როგორც ამბობენ - “მის ტყავში შეძრომაში”.
ემპატიის გარეშე წარმოუდგენელია პირველი (ჰომეროსის) წესის შესრულება. მართლაც, საკუთარი არგუმენტების ძალა უნდა შევაფასოთ მოსაუბრის თვალთახედვით, ე.ი. საკუთარი თავის მის ადგილზე წარმოდგენით.
იგივე ეხება სოკრატეს წესსაც - უნდა წარმოვიდგინოთ მოსაუბრის რეაქცია ჩვენს სიტყვებზე, ე.ი. ისევ - გამოვხატოთ მის მიმართ ემპატია.
ანალოგიურად, დარწმუნების პროცესში იმიჯისა და სტატუსის გამოსაყენებლად აუცილებელია დამარწმუნებლის სტატუსის და იმიჯის შეფასება მოსაუბრის თვალთახედვით. ემპატია აუცილებელია შემდეგი წესის შესასრულებლადაც.

წესი მერვე: თავი აარიდეთ კონფლიქტოგენებს

კონფლიქტოგენები ჰქვია ისეთ სიტყვებს, მოქმედებებს (უმოქმედობას), რომელთაც შეუძლიათ კონფლიქტის გამოიწვევა. ამ სიტყვის ზუსტი თარგმანია - “კონფლიქტების წარმომქმნელი”, რადგან სიტყვის ბოლო - “გენი” რთულ სიტყვაში ნიშნავს - “წარმოქმნას”.
სიტყვა “შეუძლიათ” ზედა აბზაცში მთავარია. ის ააშკარავებს კონფლიქტოგენების საშიშროებათა მიზეზებს. ის გარემოება, რომ იგი ყოველთვის არ იწვევს კონფლიქტს, ადუნებს ჩვენს სიფხიზლეს მისდამი. მაგალითად, უპატივცემლო, არათავაზიანი დამოკიდებულება ყოველთვის არ იწვევს კონფლიქტს, ამიტომაც უშვებს ამას ბევრი იმ მოსაზრებით, რომ “ყველაფერი ისედაც კარგად იქნება”. თუმცა ხშირად არ გამოდის “ყველაფერი კარგად” და მივდივართ კონფლიქტამდე.

წესი მეცხრე: მიმიკა, ჟესტები და პოზები უნდა აძლიერებდეს სიტყვებს, უნდა იყოს მეგობრული მსმენელების მიმართ

სახის გამომეტყველება გრძნობების მთავარი მაჩვენებელია. ყველაზე ადვილად შეიცნობა დადებითი ემოციები - ბედნიერება, სიყვარული და გაკვირვება. ძნელად აღიქმება, როგორც წესი, უარყოფითი ემოციები - მწუხარება, აღშფოთება და სიძულვილი. ჩვეულებრივ, ემოციები მიმიკასთან შემდეგნაირად ასოცირდება:
გაკვირვება - აწეული წარბები, ფართოდ გახელილი თვალები, ძირს დაშვებული ტუჩების წვერები, ოდნავ გაღებული პირი;
შიში - მაღლა წამოწეული და ცხვირის ფუძესთან ერთმანეთთან მისული წარბები, ფართოდ გახელილი თვალები, ტუჩების კუთხეები დაშვებული და რამდენადმე უკან გაწეული, ტუჩები გვერდებზე გაჭიმული, პირი შეიძლება ღიაც იყოს;
აღშფოთება - წარბები დაშვებული, შუბლის ნაოჭები ტალღური, თვალები მოჭუტული, ტუჩები მოკუმული, კრიჭა შეკრული;
სიძულვილი - წარბები დაშვებული, ცხვირი შეჭმუხნილი, ქვედა ტუჩი წამოშვერილი ან წამოწეული და ზედასთან შეკრული;
დაღონება - წარბები შეერთებული, თვალები ჩამქრალი, ხშირად ტუჩების გარე კუთხეები ოდნავ დაშვებული;
ბედნიერება - თვალები მშვიდი, ტუჩების გარე კუთხეები ოდნავ აწეული და ჩვეულებრივ - უკან გაჭიმული.
მხატვრებისა და ფოტოგრაფებისათვის დიდი ხანია ცნობილია, რომ ადამიანის სახე ასიმეტრიულია, რის შედეგადაც ჩვენი სახის მარცხენა და მარჯვენა მხარეები ემოციებს სხვადასხვანაირად გამოსახავენ. ბოლოდროინდელმა გამოკვლევებმა ეს იმით ახსნეს, რომ სახის მარცხენა და მარჯვენა ნაწილები ტვინის სხვადასხვა ნახევარსფეროების კონტროლქვეშ იმყოფებიან.
მარცხენა ნახევარსფერო აკონტროლებს საუბარს და ინტელექტუალურ საქმიანობას, მარჯვენა - მართავს ემოციებს, წარმოსახვას და სენსორულ საქმიანობას. მართვის კავშირები გადაჯვარედინებულია: მარცხენა ნახევარსფეროს მუშაობა აისახება სახის მარჯვენა მხარეზე და აძლევს მას გამომეტყველებას, რომელიც უწყვეტად კონტროლდება. რადგან ტვინის მარჯვენა ნახევარსფეროს მუშაობა აისახება სახის მარცხენა ნახევარზე, ამიტომ ამ ნაწილზე უფრო ძნელია გრძნობების დამალვა. დადებითი ემოციები შედარებით თანაბრად აისახება სახის ორივე ნახევარზე, უარყოფითი ემოციები გარკვევით აისახება მარცხენა ნახევარზე. თუმცა, ტვინის ორივე ნახევარი ერთობლივად ფუნქციონირებს, ამიტომ აღწერილი განსხვავებები ეხება გამომეტყველების ნიუანსებს.

წესი მეათე: აჩვენეთ, რომ თქვენი შეთავაზება დააკმაყოფილებს მსმენელის რომელიმე მოთხოვნილებას
ჩვენ უკვე ვთქვით, რომ ა. მასლოუს კლასიფიკაციის თანახმად ადამიანის მოთხოვნილებები
იყოფა ხუთ სახედ. მართებულია მათი შევსება ერთ-ერთი უმთავრესი ფსიქოლოგიური მოთხოვნილებით - დადებითი ემოციების მოთხოვნილებით.
ყველა მოტანილი მოთხოვნილება წარმოადგენს ძლიერი, დამარწმუნებელი არგუმენტების წყაროს. თქვენს მიერ შეთავაზებული შესაძლებლობა - დააკმაყოფილოს ადამიანის რომელიმე მოთხოვნილება - ძლიერ არგუმენტს წარმოადგენს.

1. ნუ ელით რომ თქვენი ბავშვი თქვენნაირი იქნება ანდა ისეთი როგორიც თქვენ გსურთ იყოს. დაეხმარეთ მას გახდეს ის, ვინც თავად უნდა.
2. ნუ მოითხოვთ შვილებისგან გადაგიხადონ ყველაფრისთვის, რაც მათთვის გააკეთეთ. თქვენ ხომ სიცოცხლე აჩუქეთ, როგორ გადაიხდიან ამ ვალს? ის სხვას მისცემს სიცოცხლეს, ის სხვა კი სხვას - ეს მადლიერების უწყვეტი კანონია.
3. თქვენს ჯავრს ბავშვებზე ნუ იყრით, რადგან სიბერეში ინანებთ ამას. რასაც ვთესთ იმას ვიმკით.
4. მის პრობლემებს უყურადღებოდ ნუ მოეკიდებით. ცხოვრება ყველასთვის მძიმეა და  შეიძლება მისთვის უფრო რთულიცაა, რადგან გამოცდილება არა აქვს.
5. ნუ დაამცირებთ!
6. ნუ დაივიწყებთ, რომ ადამიანისთვის ყველაზე მნიშვნელოვანი ბავშვთან შეხვედრაა. უფრო მეტი ყურადღება მიაქციეთ მას - არავინ იცის ვის შეხვდებით ამ ბავშვის სახით.
7. თავს ნუ იტანჯავთ იმაზე ფიქრით, რომ უფრო მეტის გაკეთება შეგეძლოთ მისთვის. გახსოვდეთ თუ ყველაფერს არ გაუკეთებთ, ბავშვისთვის საკმარისი არასდროს იქნება.
8. თქვენი შვილი არ არის ტირანი, რომელმაც მთელი ცხოვრება წაგართვათ  და არც უბრალოდ ხორცისა და სისხლის ნაყოფია. ესაა ძვირფასი ჭურჭელი, რომელიც გერგოთ, რათა მასში შემოქმედებითი ცეცხლი აანთოთ.  იგი გზას უხსნის დედისა და მამის სიყვარულს, რომელიც უბრალოდ იმისკენ კი არ არის მიმართული რომ "შვილი" აღზარდოს, არამედ მის სულს მოუაროს და ასაზრდოოს.

9. ისწავლეთ როგორ შეიყვაროთ სხვისი შვილი. ნუ გაუკეთებთ უცხო ბავშვს იმას, რასაც თქვენ საკუთარს არ გაუკეთებდით.

10. გიყვარდეთ თქვენი შვილი, თუნდაც  უნიჭო, უიღბლო ან მოზრდილი. გიხაროდეთ მასთან საუბარი, რადგან შვილი ეს დღესასწაულია, რომელიც ჯერ ისევ თქვენთანაა.

ავტორი: იანუშ კორჩაკი ; თარგმანი: 4motivi.com; თარგმნის წყარო

ნაწყვეტი აღებულია, იანუშ კორჩაკის წიგნიდან: ყველა ბავშვის სიყვარული: სიბძნე მშობლებისათვის:

იანუშ კორჩაკი ებრაული წარმოშობის პოლონერი მწერალი, ექიმი და განმანათლებელი იყო. იგი წლების განმავლობაში ხელმძღვანელობდა ვარშავის უსახლკარო ბავშვთა სახლს; 1942 წელს გერმანელმა ჯარისკაცებმა 200-მდე უსახლკარო ბავშვი წაიყვანეს საკონცენტრაციო ბანაკში, კორჩაკს არავინ შეხებია, თუმცა მან საკუთარი ნებით უარი განაცხადა აღზრდილების მარტო გაშვებაზე და თან გაჰყვა მათ საკონცენტრაციო ბანაკში. ერთ-ერთი პოპულალური ლეგენდა მოგვითხრობს, რომ კორჩაკს გერმანელმა ოფიცერმა საკონცენტრაციო ბანაკიდანაც შესთავაზა გაქცევა, თუმცა ერთგული აღმზრდელისგან საბოლოოდაც უარი მიიღო..

იანუშ კორჩაკი და მისი 200-მდე აღსაზრდელი 1942 წლის აგვისტოში, საკონცენტრაციო ბანაკში ბუნებრივი აირის გამოყენებით დახოცეს;

1. სრულყოფილების ნუ გეშინიათ, მაინც ვერასდროს მიაღწევთ მას.

2. ექვსი წლის ასაკში მსურდა მზარეული ვყოფილიყავი. შვიდი წლისას უკვე ნაპოლეონობა მინდოდა და მას შემდეგ ჩემი ამბიცია სტაბილურად იზრდებოდა.

3. ყოველ დილით როდესაც ვიღვიძებ, კვლავ ენით აღუწერელი კმაყოფილება მეუფლება: ეს სალვადორ დალიდ ყოფნის სიამოვნებაა.

4. ნამდვილი ხელოვანი არაა ის, რომელიც შთაგონებულია, არამედ ის ვინც სხვას შთააგონებს.

5. მას შემდეგ რაც აღარ ვეწევი, გადავწყვიტე ულვაშები გამეზარდა - ასე უკეთესია ჯანმრთელობისათვის.

6. ჭკუა ამბიციის გარეშე, ფრინველს ჰგავს, რომელსაც ფრთები არა აქვს.

7. ერთადერთი განსხვავება ჩემსა და შეშლილს შორის ისაა, რომ მე შეშლილი არ ვარ.

8. თვითმკვლელები ყველაზე ხშირად ისინი ხდებიან, ვინც ვერ შეძლო დაბადების ტრამვის დაძლევა.

9. სურეალიზმი წყვეტს ბორკილებს, რომელიც ზღუდავს ჩვენს ხედვას.

10. არის ბევრი დღე, როდესაც ვფიქრობ, რომ შეიძლება ზედმეტი კმაყოფილებისაგან მოვკვდე.

11. წარმატების თერმომეტრი უკმაყოფილებაა.

12. ყველაზე საინტერესო მსოფლიოში – ეს მე და გალა ვართ, მეორე ადგილზე მე ვარ, მესამეზე კი – სხვა ყველაფერი, რა თქმა უნდა ჩემი და გალას ჩათვლით.

13. პირველი კაცი, რომელმაც ქალის ლოყები ვარდს შეადარა ნამდვილად პოეტი იყო. მაგრამ ვინც ეს გაიმეორა იდიოტი იქნებოდა.

14. ერთხელაც მოგვიწევს იმის აღიარება, რომ რეალობა ბევრად უფრო დიდი ილუზიაა, ვიდრე ოცნებების სამყარო.

15. შეცდომები ყოველთვის ჩვენი ბუნების ნაწილია. ნურასოდეს ეცდებით გამოასწოროთ ისინი. გაიაზრეთ, ღრმად ჩასწვდით მათ და მხოლოდ ამის შემდეგ შეძლებთ მათგან განთავისუფლებას.

16. უცნაური არა, უბრალოდ არანორმალური ვარ.

17. არ გიყვარდეს ქალი - დანაშაულია, გიყვარდეს - სასჯელი.

გამონათქვამები მოძიებული და თარგმნილია: 4motivi.com

სტრესი მენტალური, ემოციური ან ფიზიკური მდგომარეობაა, რომელიც ყველაზე ხშირად დაძაბულობითა და გადაღლილობით არის გამოწვეული. თანამედროვე ცხოვრების სტილიდან გამომდინარე, ჩვენ ყველანი ძალზედ ხშირად ვიმყოფებით სტრესის ქვეშ და განვიცდით მის გავლენას.ასეთ ვითარებაში მნიშვნელოვანია, დროულად ამოვიცნოთ სტრესის სიმპტომები და შევუდგეთ მათ წინააღმდეგ ბრძოლას.

დღეს მსურს შემოგთავაზოთ გზები, რომლებიც სტრესის კონტროლსა და მის თავიდან აცილებაში დაგეხმარებათ:

1. ნუ აიღებთ ზედმეტ ვალდებულებებს. როგორც პირად ასევე პროფესიულ ცხოვრებაში, საჭიროა გარკვეული საზღვრებისა და ნორმების დაწესება. ისწავლეთ უარის თქმა და ნუ აიღებთ თქვენს თავზე იმაზე მეტს, რაც ლოგიკურად  შეგიძლიათ;

მდინარის პირას ვზივარ და კენჭებს ვესვრი ლიპსიტებს. ვერაფრით დავაჯერე საკუთარი თავი, რომ გავიზარდე.  ასე მგონია, სულიერად ისევ ბავშვი ვარ. არ ვიცი კარგია ეს თუ არა, მხოლოდ ის  ვიცი, რომ მინდა ფურცლებს გავანდო ჩემი ფიქრები.

კარგია ბუნებასთან ახლოს ყოფნა.ასე უკეთ ვგრძნობ, რა სტკივათ და აწუხებთ ჩემს ყვავილებს. ფრინველები კი ისე ტკბილად ჟღურტულებენ, ასეთ წუთებში არც იმის მჯერა, რომ ოდესმე დასასრული მექნება დედამიწაზე.. 

შეიძლება ახლა ამის გამო ვარ მოწყენილი, მაგრამ რა მნიშვნელობა აქვს.. მე ხომ ყოველთვის ასე ვარ - ცხოვრებაზე ჩაფიქრებული. სასაცილოდ ავიგდებდი საკუთარ თავს, მაგრამ ყველაფერი გულიდან მოდის და არ შემიძლია დავცინო საკუთარ ფიქრებს..ფიქრებს გავყევი, ლამაზი ფიქრი ვიცი - ჩემს ფიქრებს და ოცნებებს ყოველთვის ვამსგავსებდი ერთიმეორეს.

გულაღმა ვწევარ და საწვიმრად გამზადებულ ღრუბლებს ვითვლი.ვიცი რომ ასეთი თვალით დანახული სამყარო ძალიან ლამაზია, მაგრამ ისიც ვიცი, შეუძლებელია ყოველთვის ბედნიერი იყო - ცხოვრება სავსეა ერთფეროვანი დღეებით, საზრუნავითა და გულისტკივილით.. ალბათ ყველაზე დიდი ხელოვნება სულიერი სილამაზის შენარჩუნებაა..სწორედ ამიტომაც იხსენებენ ადამიანები ბავშვობას ცრემლიანი თვალებით, ბავშვის გული ხომ სამოთხეს ჰგავს, სამოთხის დაკარგვა კი ყოველთვის დიდი ტკივილია..

გამომგზავნი/ავტორი: დადუნა ნადარაია

ლევან ნიშნიანიძე